Wilt u weten hoe u een schaakclub kunt opstarten binnen een specifieke zorginstelling of bent u op zoek naar vrijwilligerswerk als schaker in de buurt?

Bent u een zorgorganisatie/instelling of werk u in de zorgsector, wilt u een schaakcurses/lessen ? Lees meer !

Schaken: een weg naar herstel en weerbaarheid

Ontdek hoe schaken kan bijdragen aan het herstelproces en het versterken van kwetsbare mensen. Bij Chess Club Enschede Inclusief geloven we in de kracht van schaken voor iedereen.

De Kracht van het Schaken

Belangrijkste voordelen in de zorg:
• Cognitieve vitaliteit: Schaken traint executieve functies zoals planning, logisch denken en probleemoplossend vermogen. Bij ouderen kan het helpen om de hersenen actief te houden en mogelijk het begin van dementie te vertragen door het versterken van synaptische verbindingen.

• Emotioneel welzijn: Cliënten voelen zich vaak waardevol omdat hun bestaande kwaliteiten worden aangesproken in plaats van hun beperkingen. Het succesvol uitvoeren van een zet of het winnen van een partij geeft een enorme "kick" en verhoogt het zelfvertrouwen.

• Sociale verbinding: Het spel dient als een "brug" naar sociaal contact. Het haalt cliënten uit hun isolement en biedt een gemeenschappelijk onderwerp voor interactie met medebewoners, vrijwilligers of familieleden.  

Toepassingen per doelgroep:
• Dementiezorg: Hoewel nieuwe complexe regels leren lastig kan zijn, blijft de kennis van het spel bij mensen die vroeger schaakten vaak lang intact ("eenmaal geleerd, vergeet je het niet meer").

• Mensen met een beperking: Voor mensen met een fysieke of visuele beperking zijn er aangepaste borden beschikbaar (zoals borden met voelbare vakken of gaten voor de stukken) waardoor zij op hoog niveau kunnen blijven deelnemen.

• Autisme: Schaken wordt specifiek ingezet bij cliënten met autisme vanwege de duidelijke structuur en regels, wat rust en houvast biedt in een sociale setting. Schaken stimuleert de cognitieve, sociale en emotionele ontwikkeling van veel kinderen en jongeren met autisme. De denksport verhoogt de kwaliteit van hun leven, biedt een zinvolle vrijetijdsbesteding en geeft zelfvertrouwen. Meer info Schaken-en-autisme.nl

• ADHD: Een van de voordelen van schaken is dat het wordt gebruikt om ADHD te behandelen. Het gevoel van beheersing en voldoening over de voortgang van het spel helpt hierbij. Rapporten suggereren dat schaken de symptomen van ADHD helpt verlichten. Deze aandoening leidt tot problemen met focussen, impulscontrole en het stellen van prioriteiten bij taken. ADHD maakt het moeilijk om overzicht te houden, taken af te maken, aanwijzingen op te volgen, aandachtig te luisteren en deadlines te halen. Cursus schaken volgen ?

De voordelen van schaken in zorg en herstel

Schaken biedt talloze voordelen voor kwetsbare mensen, vooral in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en andere zorgsectoren. Het spel stimuleert cognitieve functies zoals geheugen, concentratie en probleemoplossend vermogen. Het kan structuur bieden in het dagelijks leven, helpt bij het ontwikkelen van geduld en strategisch denken, en bevordert sociale interactie. Voor mensen die aan de onderkant van de samenleving staan of dreigen te vallen, kan schaken een veilige en stimulerende omgeving bieden voor persoonlijke groei en het opbouwen van zelfvertrouwen.

Chess Club Enschede Inclusief is de enige vereniging in Enschede die zich richt op het promoten en realiseren van deze unieke herstel- en weerbaarheidsbevorderende mogelijkheden.

In Hengelo is een schaakclub onder de vlag van Mediant actief onder de naam Opmaat en dit is wat zij zeggen:  'Het behartigen van de geestelijke gezondheidszorg. Het instandhouden van een instelling voor geestelijke gezondheidszorg, voor onder meer de uitvoering van hulpverlening, preventie, arbeidsbegeleiding en het bijdragen aan openbare geestelijke gezondheidszorg. Het realiseren van andere voorzieningen op het gebied van de geestelijke gezondheidszorg die betrekking hebben op de genoemde aspecten.' 

Onze missie: schaken voor iedereen

Wij dromen ervan dat alle zorginstellingen en organisaties in Enschede het belang van schaken inzien voor de bevordering van herstel en weerbaarheid. We willen cliënten in de zorg bereiken via deze instellingen en hen wijzen op de mogelijkheden die schaken biedt. Iedereen kan het leren, en wij helpen mensen graag die het spel willen ontdekken. We discrimineren of stigmatiseren niet; wij zien mensen in de zorg als gelijkwaardige individuen met het recht op een volwaardige plek in de samenleving. Bij ons ben je wie je bent en heel erg welkom. Vergroot je weerbaarheid, word sterker en vooral een goede schaker. Daar is onze vereniging voor bedoeld. 

Schaken maakt een verschil: persoonlijke verhalen

Jazeker, schaken heeft al een significant verschil gemaakt voor velen binnen onze doelgroep. Het spel heeft structuur geboden waar dit ontbrak en heeft geholpen bij het aangaan en versterken van nieuwe relaties. Denk bijvoorbeeld aan de teambuilding die heeft geleid tot de oprichting van onze vereniging, Chess Club Enschede Inclusief. Deze persoonlijke successen, waarbij schaken een sleutelrol speelde in hun herstel en integratie, inspireren ons dagelijks. Lees meer over deze indrukwekkende ervaringen op onze 'Onze verhalen' pagina.

Alle executieve functies

Alle executieve functies werken samen bij schaken
• Op je beurt wachten ➝ Responsinhibitie
• Niet zo maar een zet doen, maar eerst goed kijken en nadenken ➝ Reactie-inhibitie, emotie-regulatie
• Posities van schaakstukken onthouden en zetten in je hoofd ‘uittesten’ ➝ Werkgeheugen
• Plannetjes bedenken en vooruitdenken ➝ Planning
• Je strategie aanpassen als de tegenstander je dwarsboomt ➝ Flexibiliteit, emotie-regulatie
• Rustig blijven als je een stuk verliest ➝ Emotie-regulatie
• Een stuk opofferen om de partij te winnen ➝ Prioritering, doelgericht gedrag
• Wisselen van perspectief tussen de verschillende schaakstukken van de speler zelf en je verplaatsten in de tegenstander ➝ Flexibiliteit
• De hele partij geconcentreerd blijven (ook wanneer de tegenstander aan zet is!) ➝ Volgehouden aandacht
• Rekening houden met de speeltijd (bij gebruik van een schaakklok) ➝ Timemanagement
• Analyse tijd ➝ Metacognitie
• De partij uitspelen tot het einde ➝ Doelgericht doorzettingsvermogen

Bon: Chessity.nl

"Dankzij schaken heb ik weer structuur gevonden en voel ik me sterker dan ooit tevoren."

Remy, bestuurslid van Chess Club Enschede Inclusief.